Highlands Coffee được định giá 800 triệu USD: Nhà đầu tư không mua số lượng cửa hàng, họ mua khả năng tạo lợi nhuận có thể nhân bản

Nguyễn Thái Bình | Chuyên gia F&B – Co-Founder Học viện Concepts (VCS) & Mapdy.vn

Tóm tắt nhận định

Thương vụ chuyển nhượng 11% cổ phần Highlands Coffee với giá 2.300 tỷ đồng không đơn thuần là sự thay đổi cơ cấu sở hữu. Đây là một tín hiệu đáng chú ý về cách thị trường vốn đánh giá các doanh nghiệp F&B Việt Nam.

Khi một thương hiệu tiến gần đến IPO, số lượng cửa hàng và mức độ nhận diện không còn là những thước đo đủ sức thuyết phục. Điều nhà đầu tư cần nhìn thấy là hiệu quả kinh doanh, khả năng tạo dòng tiền và năng lực nhân bản có kiểm soát.

Phân tích của Nguyễn Thái Bình

Có một chi tiết đáng chú ý trong thương vụ Highlands Coffee tháng 9/2026.

Jollibee Foods Corporation công bố thỏa thuận chuyển nhượng 11% cổ phần tại doanh nghiệp nắm giữ hoạt động Highlands Coffee ở Việt Nam cho Viet Thai International (VTI), với giá trị khoảng 2.300 tỷ đồng, tương đương 88 triệu USD.

Sau khi hoàn tất các điều kiện giao dịch, VTI của nhà sáng lập David Thái sẽ tăng sở hữu từ 40% lên 51%, còn Jollibee giảm từ 60% xuống 49%.

Giao dịch hàm ý mức định giá vốn chủ sở hữu khoảng 800 triệu USD cho nền tảng kinh doanh Highlands Coffee tại Việt Nam.

Nhìn nhanh, đây là câu chuyện một nhà sáng lập Việt Nam giành lại quyền kiểm soát thương hiệu sau hơn một thập niên đồng hành với đối tác nước ngoài.

Nhưng nếu nhìn dưới lăng kính đầu tư và vận hành F&B, điều đáng quan tâm không chỉ nằm ở 11% cổ phần được chuyển nhượng.

Nó nằm ở lý do một hệ thống kinh doanh cà phê có thể được định giá đến 800 triệu USD.

1. Quy mô tạo lợi thế, nhưng hiệu quả vận hành mới tạo giá trị

Highlands Coffee đã đi từ hơn 50 cửa hàng trong giai đoạn đầu Jollibee đầu tư lên hơn 1.000 cửa hàng vào năm 2026.

Theo báo cáo quý II/2026 của Jollibee, hệ thống Highlands đạt 1.062 cửa hàng, chủ yếu tại Việt Nam. Doanh số toàn hệ thống trong quý tăng 46,7% so với cùng kỳ; doanh số cùng cửa hàng tại Việt Nam tăng 11,5%. EBITDA quý đạt khoảng 440 tỷ đồng, tăng hơn 70%.

Những con số này cho thấy một khác biệt quan trọng giữa mở rộng mạng lưới và tăng trưởng có chất lượng.

Một chuỗi có thể tăng doanh thu bằng cách mở thêm 100 cửa hàng. Nhưng nếu mỗi cửa hàng mới cần đầu tư nhiều hơn, hoàn vốn chậm hơn hoặc lấy mất doanh thu từ các cửa hàng hiện hữu, tăng trưởng đó chưa chắc làm doanh nghiệp có giá trị hơn.

Vì vậy, nhà đầu tư sẽ nhìn vào cả tăng trưởng doanh số cùng cửa hàng (Same-Store Sales Growth – SSSG), biên lợi nhuận vận hành, vốn đầu tư mỗi điểm bán (CAPEX) và thời gian hoàn vốn (Payback Period).

Đây là những chỉ số giúp phân biệt một doanh nghiệp đang mở rộng vì có mô hình tốt với một doanh nghiệp mở rộng chỉ để duy trì tốc độ tăng trưởng.

2. Từ một cửa hàng thành công đến một hệ thống thành công

Rất nhiều thương hiệu F&B Việt Nam có thể phát triển nhanh từ một lên 10 hoặc 20 cửa hàng.

Ở giai đoạn này, người sáng lập thường vẫn có thể trực tiếp kiểm soát chất lượng, chọn mặt bằng, xử lý nhân sự và điều chỉnh sản phẩm.

Nhưng từ 20 lên 100 cửa hàng là một bài toán hoàn toàn khác.

Năng lực cá nhân phải được chuyển hóa thành năng lực tổ chức.

Công thức phải được chuẩn hóa. Chuỗi cung ứng phải ổn định. Dữ liệu phải được theo dõi. Đào tạo nhân sự phải tạo ra chất lượng đồng nhất. Và mỗi quyết định mở mới phải được đánh giá bằng hiệu quả đầu tư.

Một cửa hàng đông khách chưa chứng minh được mô hình có thể nhân rộng.

Một mô hình chỉ thực sự có khả năng nhân bản khi người sáng lập không cần có mặt mà sản phẩm, trải nghiệm và hiệu quả tài chính vẫn được duy trì.

Đó là khoảng cách giữa kinh doanh cửa hàng và quản trị chuỗi.

3. Jollibee không đơn giản rút vốn, mà đang tối ưu danh mục đầu tư

Một điểm dễ bị hiểu sai trong thương vụ là cho rằng Jollibee bán quyền kiểm soát đồng nghĩa với việc không còn muốn đồng hành cùng Highlands.

Thực tế, sau khi giao dịch hoàn tất, tập đoàn vẫn giữ 49% lợi ích kinh tế cùng quyền đại diện trong hội đồng quản trị.

Theo công bố của Jollibee, đây là một phần trong chiến lược phát triển doanh nghiệp, mở rộng quy mô rồi tối ưu tỷ lệ sở hữu khi tài sản đã trưởng thành.

Ở góc độ phân bổ vốn, điều đó có nghĩa tập đoàn có thể hiện thực hóa một phần giá trị khoản đầu tư, đồng thời tiếp tục hưởng lợi từ tăng trưởng trong tương lai.

Với Highlands, cấu trúc mới có thể kết hợp hai lợi thế: sự am hiểu thị trường Việt Nam của cổ đông sáng lập và kinh nghiệm quản trị chuỗi, tài chính, phân bổ vốn của đối tác chiến lược quốc tế.

Tuy nhiên, đây là tiềm năng của cấu trúc sở hữu, không phải kết quả kinh doanh được bảo đảm.

4. IPO sẽ thay đổi cách doanh nghiệp F&B được đánh giá

Highlands Coffee đang xem xét kế hoạch IPO tại Việt Nam với mục tiêu quý I/2027.

Nếu được triển khai thành công, đây có thể là một cột mốc đáng chú ý đối với thị trường vốn ngành F&B.

Bởi khi tiếp cận nhà đầu tư đại chúng, doanh nghiệp không thể chỉ kể câu chuyện thương hiệu lâu đời, khách hàng yêu thích hay số lượng cửa hàng tăng nhanh.

Họ phải giải thích được tăng trưởng đến từ đâu, chất lượng lợi nhuận ra sao và số vốn huy động thêm sẽ được sử dụng như thế nào.

Quan trọng hơn, hệ thống có còn tạo ra hiệu quả khi quy mô tiếp tục lớn lên không?

Một thương hiệu nổi tiếng có thể tạo thiện cảm.

Một cửa hàng đông khách có thể tạo doanh thu.

Nhưng một hệ thống tạo dòng tiền ổn định, phân bổ vốn hiệu quả và tăng trưởng có kiểm soát mới tạo ra cơ sở cho định giá dài hạn.

Dữ liệu tham chiếu

Nguồn: Jollibee Foods Corporation, công bố giao dịch ngày 23/9/2026; báo cáo kết quả kinh doanh quý II/2026; CafeF, ngày 24/9/2026.

Lưu ý: 800 triệu USD là mức định giá vốn chủ sở hữu hàm ý từ giao dịch, không phải doanh thu hay giá trị doanh nghiệp (Enterprise Value). EBITDA không đồng nghĩa với lợi nhuận ròng hoặc dòng tiền tự do. Giao dịch cũng còn phụ thuộc vào các điều kiện hoàn tất.

Góc nhìn ứng dụng: Chủ quán và doanh nghiệp F&B Việt Nam nên học gì?

Bài học từ Highlands Coffee không phải mọi doanh nghiệp đều cần đặt mục tiêu 1.000 cửa hàng hay IPO.

Điều đáng học là cách xây dựng một hệ thống có khả năng tạo giá trị trước khi tiếp tục mở rộng.

Thứ nhất, đừng mở thêm cửa hàng khi chưa hiểu hiệu quả cửa hàng hiện tại. Chủ quán cần biết doanh thu hòa vốn, biên lợi nhuận, chi phí vận hành, vốn đầu tư và thời gian hoàn vốn. Khi chưa đọc được những chỉ số này, mở rộng có thể chỉ là nhân bản các vấn đề đang tồn tại.

Thứ hai, chuẩn hóa trước khi nhân bản. Sản phẩm phải có định lượng, quy trình phải có tiêu chuẩn, đội ngũ phải được đào tạo và các chỉ số phải được kiểm soát. SOP không phải để làm đẹp hồ sơ nhượng quyền, mà để chất lượng không phụ thuộc hoàn toàn vào một người.

Thứ ba, lựa chọn đúng lợi thế cạnh tranh. Quán độc lập không cần cạnh tranh với Highlands bằng độ phủ, ngân sách marketing hay số lượng cửa hàng. Lợi thế có thể nằm ở tệp khách địa phương, sản phẩm đặc trưng, trải nghiệm cá nhân hóa và chi phí vận hành phù hợp.

Nếu đặt vào khung Tệp – Tâm – Tầm – Tiền của Học viện Concepts, bốn câu hỏi cần được trả lời là:

• Tệp: Ai là khách hàng cốt lõi, vì sao họ lựa chọn mình?
• Tâm: Mô hình đang tạo giá trị thực cho khách hàng hay chỉ chạy theo xu hướng?
• Tầm: Có đủ năng lực vận hành và quản trị để phát triển dài hạn không?
• Tiền: Mỗi đồng vốn đầu tư tạo ra bao nhiêu lợi nhuận và dòng tiền, mất bao lâu để hoàn vốn?

Một kiosk 20m² có thể là mô hình tốt. Một nhà hàng 500m² cũng có thể là mô hình tốt.

Diện tích không quyết định mức độ tinh gọn.

Hiệu quả sử dụng vốn mới là điều cần được đo lường.

Nhận định về thị trường F&B Việt Nam giai đoạn 2027–2029

Từ trường hợp Highlands Coffee, tôi cho rằng thị trường F&B Việt Nam có khả năng tiếp tục phân hóa theo năng lực vận hành và tiếp cận vốn.

Các chuỗi lớn sở hữu lợi thế về chuỗi cung ứng, hệ thống dữ liệu, năng lực chọn mặt bằng và khả năng đầu tư công nghệ. Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ vẫn có thể cạnh tranh nhờ tính địa phương, khả năng thay đổi nhanh và những trải nghiệm chuyên biệt mà chuỗi lớn khó chuẩn hóa.

Nhóm dễ chịu áp lực nhất có thể là những thương hiệu đứng giữa: chưa đạt quy mô đủ lớn để hưởng lợi thế chi phí, nhưng cũng chưa xây dựng được giá trị khác biệt đủ mạnh để giữ khách.

Đây là kịch bản phân tích, không phải một kết quả thị trường đã được xác nhận.

Điều tôi muốn nhấn mạnh là: trong F&B, tăng trưởng cửa hàng và tăng trưởng giá trị doanh nghiệp không phải lúc nào cũng đi cùng nhau.

Và trước khi hỏi một thương hiệu có thể mở thêm bao nhiêu điểm bán, hãy hỏi từng điểm bán hiện tại đang tạo ra bao nhiêu giá trị.

Đừng bắt đầu bằng tham vọng có một chuỗi lớn. Hãy bắt đầu bằng việc xây một cửa hàng có thể sống khỏe, rồi mới chứng minh nó có thể nhân bản.

Báo chí đã trích dẫn

CafeF – 24/9/2026

Thấy gì từ động thái mới của Highlands Coffee trước thềm IPO? Chuyên gia nói “thương hiệu nổi tiếng” hay “cửa hàng đông khách” không còn đủ để thuyết phục nhà đầu tư!

Bài phỏng vấn chuyên gia Nguyễn Thái Bình, Co-Founder Học viện Concepts (VCS) và Mapdy.vn, phân tích thương vụ Highlands Coffee dưới góc nhìn đầu tư, năng lực nhân bản chuỗi, quản trị vốn và triển vọng ngành F&B Việt Nam.

Bài báo đề cập các luận điểm chuyên môn về hiệu quả vận hành, quản trị chuỗi, CAPEX, EBITDA, thời gian hoàn vốn và sự chuyển dịch từ kinh doanh cửa hàng sang quản trị doanh nghiệp.

Đọc bài phỏng vấn trên CafeF

Về tác giả

Nguyễn Thái Bình
Chuyên gia ngành dịch vụ ẩm thực (F&B)
Co-Founder Học viện Concepts (VCS) & Mapdy.vn

Học viện Concepts tập trung đào tạo và tư vấn xây dựng mô hình kinh doanh F&B, quản trị vận hành, phát triển chuỗi và chuẩn hóa hệ thống theo tư duy thực chiến.

Tham khảo thêm