Doanh số các thương hiệu trà sữa năm 2023: Quy mô lớn chưa chắc kinh doanh hiệu quả

Câu trả lời nhanh

Số liệu năm 2023 cho thấy thị trường trà sữa và đồ uống tại Việt Nam phân hóa mạnh. Mixue dẫn đầu nhóm được thống kê với gần 1.260 tỷ đồng doanh thu và hơn 200 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. Phúc Long đạt 1.535 tỷ đồng doanh thu, trong khi MayCha được bài viết ước tính hơn 550 tỷ đồng. Ở chiều ngược lại, TocoToco, Bobapop và một số thương hiệu khác ghi nhận doanh thu giảm hoặc thua lỗ. Vì vậy, không thể đánh giá sức khỏe thương hiệu chỉ bằng số cửa hàng hoặc doanh thu; cần đọc đồng thời lợi nhuận, tốc độ tăng trưởng và hiệu quả trên từng điểm bán.

Bảng doanh số này cho thấy điều gì?

Nhìn tổng thể, các thương hiệu được bài viết thống kê không cùng đi trên một quỹ đạo.

Có thể chia thành ba nhóm chính:

• Nhóm tăng trưởng mạnh về doanh thu và lợi nhuận.
• Nhóm có doanh thu lớn nhưng hiệu quả tài chính chịu áp lực.
• Nhóm thu hẹp doanh thu hoặc tiếp tục thua lỗ.

Sự phân hóa này cho thấy năm 2023 không đơn giản là một năm thị trường trà sữa cùng tăng hoặc cùng giảm.

Cùng bán trong ngành đồ uống, nhưng mỗi thương hiệu đang có:

• Cấu trúc giá khác nhau.
• Tệp khách khác nhau.
• Mật độ cửa hàng khác nhau.
• Mức độ nhượng quyền khác nhau.
• Khả năng kiểm soát chi phí khác nhau.
• Năng suất điểm bán khác nhau.

Do đó, doanh thu chỉ là điểm bắt đầu của phân tích, không phải kết luận cuối cùng.

Tổng hợp số liệu một số thương hiệu năm 2023

Phúc Long

Phúc Long ghi nhận doanh thu năm 2023 khoảng 1.535 tỷ đồng.

Cuối năm 2023, thương hiệu có 156 cửa hàng ngoài hệ thống VinCommerce. Theo kế hoạch được bài viết dẫn lại, Phúc Long đặt mục tiêu doanh thu năm tiếp theo từ 1.790 đến 2.170 tỷ đồng, tương ứng tăng 17–41%, đồng thời dự kiến mở thêm 30–60 cửa hàng.

Mixue

Mixue đạt doanh thu gần 1.260 tỷ đồng, tăng hơn 160% so với năm 2022.

Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 200 tỷ đồng, tăng trên 200% so với năm trước. Đây là trường hợp nổi bật nhất trong bảng khi doanh thu và lợi nhuận cùng tăng mạnh.

MayCha

Bài viết cho biết chuỗi khoảng 80 cửa hàng MayCha đạt doanh thu hơn 550 tỷ đồng mỗi năm và có khoảng 1.700 nhân viên.

Tuy nhiên, bài không cung cấp lợi nhuận sau thuế, biên lợi nhuận hoặc thời điểm cụ thể của số liệu này. Vì vậy, chỉ có thể sử dụng doanh thu như một chỉ báo về quy mô, chưa thể kết luận đầy đủ về hiệu quả.

Katinat

Katinat đạt doanh thu năm 2023 gần 470 tỷ đồng.

Tại thời điểm bài viết cập nhật, thương hiệu sở hữu 73 cửa hàng. Tháng 4/2024, Katinat Saigon Kafe đổi tên thành Katinat Coffee & Tea House và tập trung vào hai nhóm sản phẩm chính là trà và cà phê.

TocoToco

TocoToco đạt doanh thu thuần gần 380 tỷ đồng, giảm 17% so với năm 2022, tương đương giảm khoảng 77,5 tỷ đồng.

Đáng chú ý, lợi nhuận sau thuế âm ba năm liên tiếp:

• Năm 2021: lỗ hơn 77 tỷ đồng.
• Năm 2022: lỗ khoảng 54 tỷ đồng.
• Năm 2023: lỗ hơn 112 tỷ đồng.

Trong nhóm được thống kê, đây là trường hợp cho thấy rõ nhất sự khác biệt giữa doanh thu lớn và hiệu quả tài chính.

Koi Thé

Koi Thé đạt doanh thu thuần gần 320 tỷ đồng, giảm hơn 10% so với năm 2022.

Lợi nhuận sau thuế giảm hơn 50%, còn khoảng 23 tỷ đồng. Thương hiệu vẫn có lãi, nhưng tốc độ giảm lợi nhuận mạnh hơn tốc độ giảm doanh thu.

Phê La

Năm 2023, Phê La đạt doanh thu gần 300 tỷ đồng và lợi nhuận khoảng 57 tỷ đồng.

Sau bốn năm hoạt động, thương hiệu có 31 cửa hàng tính đến đầu tháng 9/2024. Dữ liệu này cho thấy Phê La có quy mô cửa hàng nhỏ hơn nhiều thương hiệu khác trong danh sách nhưng tạo ra mức lợi nhuận đáng chú ý.

Gong Cha

Gong Cha đạt doanh thu gần 115 tỷ đồng, tăng 13% so với năm 2022.

Lợi nhuận sau thuế tăng gần 100%. Theo bài viết, thương hiệu thoát lỗ lũy kế nhờ điều chỉnh hoạt động kinh doanh và quản lý chi phí. Cũng trong năm 2023, Gong Cha mở rộng sang bán cà phê.

Bobapop

Bobapop đạt doanh thu khoảng 55 tỷ đồng, giảm hơn 30% so với năm 2022.

Thương hiệu lỗ liên tiếp ba năm. Năm 2021, mức lỗ khoảng 8,5 tỷ đồng; năm 2023 lỗ khoảng 1,2 tỷ đồng.

Ding Tea

Ding Tea đạt doanh thu thuần khoảng 30 tỷ đồng, giảm 35% so với năm 2022.

Lợi nhuận sau thuế giảm khoảng 80%, nhưng doanh nghiệp vẫn chưa rơi vào trạng thái thua lỗ theo dữ liệu bài viết.

Cheese Coffee, La Boong và La Si Mi

Bài viết không cung cấp doanh thu năm 2023 của ba thương hiệu này, mà chủ yếu cập nhật quy mô hệ thống:

• Cheese Coffee có 16 cửa hàng tại TP.HCM và một cửa hàng tại Hà Nội.
• La Boong thành lập tháng 7/2023, sau đó phát triển gần 100 cửa hàng và đặt mục tiêu 130–140 điểm bán.
• La Si Mi có 37 cửa hàng, tập trung tại TP.HCM, một số tỉnh du lịch phía Nam và bốn địa điểm tại Hà Nội.

Vì thiếu dữ liệu doanh thu và lợi nhuận, không nên xếp các thương hiệu này vào cùng bảng so sánh hiệu quả tài chính với nhóm còn lại.

Thương hiệu nào có doanh thu cao nhất?

Trong danh sách được bài viết cung cấp, Phúc Long có doanh thu cao nhất, đạt khoảng 1.535 tỷ đồng năm 2023.

Xếp sau là:

1. Phúc Long: 1.535 tỷ đồng.
2. Mixue: gần 1.260 tỷ đồng.
3. MayCha: hơn 550 tỷ đồng mỗi năm.
4. Katinat: gần 470 tỷ đồng.
5. TocoToco: gần 380 tỷ đồng.
6. Koi Thé: gần 320 tỷ đồng.
7. Phê La: gần 300 tỷ đồng.
8. Gong Cha: gần 115 tỷ đồng.
9. Bobapop: khoảng 55 tỷ đồng.
10. Ding Tea: khoảng 30 tỷ đồng.

Tuy nhiên, bảng này cần được đọc thận trọng vì:

• Số liệu không hoàn toàn cùng cách ghi nhận.
• Một số là doanh thu thuần, một số chỉ ghi doanh thu.
• MayCha được mô tả là doanh thu ước tính hằng năm.
• Một số thương hiệu chỉ có số lượng cửa hàng, không có doanh thu.
• Dữ liệu lợi nhuận không đầy đủ cho tất cả thương hiệu.

Vì vậy, đây là bảng tham khảo, không phải bảng xếp hạng tài chính hoàn chỉnh.

Doanh thu cao có đồng nghĩa với thương hiệu khỏe?

Không.

TocoToco là ví dụ rõ nhất: doanh thu gần 380 tỷ đồng nhưng lợi nhuận sau thuế âm hơn 112 tỷ đồng trong năm 2023.

Ngược lại, Phê La có doanh thu thấp hơn TocoToco nhưng vẫn ghi nhận khoảng 57 tỷ đồng lợi nhuận.

Điều này cho thấy doanh thu chỉ phản ánh quy mô tiền bán hàng. Nó chưa cho biết doanh nghiệp còn lại bao nhiêu tiền sau khi trừ:

• Giá vốn.
• Nhân sự.
• Mặt bằng.
• Marketing.
• Logistics.
• Chi phí quản lý.
• Khấu hao.
• Chi phí tài chính.
• Thuế.

Một thương hiệu có thể bán rất nhiều nhưng vẫn lỗ nếu chi phí tăng nhanh hơn doanh thu.

Mixue nổi bật ở điểm nào?

Mixue nổi bật không chỉ vì doanh thu gần 1.260 tỷ đồng, mà vì doanh thu và lợi nhuận cùng tăng mạnh:

• Doanh thu tăng hơn 160%.
• Lợi nhuận sau thuế tăng hơn 200%.
• Lợi nhuận đạt trên 200 tỷ đồng.

Dữ liệu này cho thấy trong năm 2023, tăng trưởng của Mixue không chỉ đến từ mở rộng quy mô mà còn chuyển hóa thành lợi nhuận ở cấp doanh nghiệp được thống kê.

Tuy nhiên, bảng số liệu không cho biết:

• Doanh thu bình quân mỗi cửa hàng.
• Lợi nhuận của bên nhận quyền.
• Tỷ lệ cửa hàng tự vận hành và nhượng quyền.
• Doanh thu từ bán nguyên liệu, thiết bị hoặc phí hệ thống.
• Tỷ lệ đóng cửa.

Do đó, không nên dùng lợi nhuận của pháp nhân thương hiệu để mặc định rằng mọi cửa hàng Mixue đều đạt hiệu quả giống nhau.

Vì sao Phê La đáng chú ý?

Phê La có doanh thu gần 300 tỷ đồng và lợi nhuận khoảng 57 tỷ đồng trong năm 2023.

Nếu hai con số được ghi nhận trên cùng cơ sở, tỷ lệ lợi nhuận sau thuế trên doanh thu vào khoảng 19%.

Đây là một tỷ lệ đáng chú ý trong ngành F&B.

Tuy nhiên, bài viết không cung cấp báo cáo tài chính chi tiết, cấu trúc pháp nhân hay cách ghi nhận doanh thu. Vì vậy, tỷ lệ trên chỉ nên được xem là phép tính tham khảo từ số liệu công bố trong bài, không phải kết luận chính thức về biên lợi nhuận vận hành của toàn hệ thống.

Điểm đáng phân tích là Phê La đạt mức doanh thu và lợi nhuận này khi quy mô mới khoảng vài chục cửa hàng, nhỏ hơn nhiều so với những chuỗi phủ rộng.

Điều đó đặt ra câu hỏi quan trọng:

Năng suất trên mỗi điểm bán có thể quan trọng hơn tổng số điểm bán hay không?

Koi Thé cho thấy lợi nhuận có thể giảm nhanh hơn doanh thu

Koi Thé giảm doanh thu hơn 10%, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm trên 50%.

Đây là biểu hiện thường gặp khi một thương hiệu có cấu trúc chi phí cố định lớn.

Khi doanh thu giảm, các khoản như:

• Tiền thuê.
• Lương quản lý.
• Khấu hao.
• Chi phí văn phòng.
• Chi phí vận hành hệ thống.

không giảm tương ứng.

Do đó, một mức giảm doanh thu tương đối nhỏ có thể làm lợi nhuận giảm rất mạnh.

Đây là lý do các chuỗi không nên chỉ theo dõi doanh thu. Biên lợi nhuận và khả năng hấp thụ chi phí cố định mới quyết định sức chịu đựng của mô hình.

Gong Cha cho thấy vận hành và kiểm soát chi phí có thể thay đổi kết quả

Gong Cha ghi nhận doanh thu tăng khoảng 13%, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng gần 100%.

Bài viết cho rằng kết quả này đến từ điều chỉnh hoạt động kinh doanh và quản lý chi phí.

Trường hợp này cho thấy lợi nhuận không nhất thiết phải tăng bằng việc mở rộng thật nhanh.

Doanh nghiệp có thể cải thiện kết quả thông qua:

• Điều chỉnh menu.
• Quản lý giá vốn.
• Tối ưu nhân sự.
• Rà soát mặt bằng.
• Giảm chi phí không tạo giá trị.
• Tăng sản phẩm có biên tốt.
• Mở rộng sang nhóm sản phẩm mới như cà phê.

Tăng trưởng theo chiều sâu đôi khi bền vững hơn tăng trưởng chỉ dựa vào số lượng cửa hàng.

Số lượng cửa hàng có phản ánh doanh thu không?

Không hoàn toàn.

Một thương hiệu nhiều cửa hàng có thể có doanh thu bình quân trên mỗi điểm bán thấp. Một thương hiệu ít cửa hàng hơn có thể có cửa hàng lớn, giá bán cao hoặc năng suất tốt hơn.

Ví dụ, dựa trên dữ liệu bài viết:

• Phê La có khoảng 31 cửa hàng vào đầu tháng 9/2024 nhưng doanh thu năm 2023 gần 300 tỷ đồng.
• Katinat có 73 cửa hàng tại thời điểm cập nhật và doanh thu năm 2023 gần 470 tỷ đồng.
• MayCha có khoảng 80 cửa hàng và doanh thu hơn 550 tỷ đồng mỗi năm.
• Phúc Long có 156 cửa hàng ngoài VinCommerce cuối năm 2023 và doanh thu 1.535 tỷ đồng.

Không thể chia trực tiếp doanh thu cho số cửa hàng để kết luận năng suất chính xác vì:

• Số cửa hàng được ghi nhận ở các thời điểm khác nhau.
• Có cửa hàng mở chưa đủ 12 tháng.
• Một số doanh thu có thể đến từ kênh khác.
• Diện tích và mô hình điểm bán khác nhau.
• Cơ cấu nhượng quyền và tự vận hành khác nhau.

Nhưng dữ liệu vẫn cho thấy một điều: tổng số cửa hàng không đủ để đánh giá chất lượng tăng trưởng.

Năm chỉ số cần đọc cùng doanh thu

1. Tăng trưởng doanh thu

Doanh thu tăng hay giảm so với năm trước?

Mixue tăng hơn 160%, trong khi TocoToco, Ding Tea, Koi Thé và Bobapop đều ghi nhận doanh thu giảm theo số liệu bài viết.

2. Lợi nhuận sau thuế

Doanh nghiệp thực sự giữ lại bao nhiêu?

TocoToco có doanh thu hàng trăm tỷ nhưng lỗ lớn. Mixue và Phê La ghi nhận lợi nhuận đáng kể.

3. Biên lợi nhuận

Cứ 100 đồng doanh thu, doanh nghiệp giữ lại bao nhiêu đồng?

Bài gốc không cung cấp đầy đủ biên lợi nhuận của tất cả thương hiệu, nhưng đây là chỉ số cần bổ sung khi phân tích.

4. Doanh thu cùng cửa hàng

Cửa hàng cũ có bán tốt hơn hay tổng doanh thu chỉ tăng nhờ mở thêm cửa hàng?

Bài viết không cung cấp chỉ số này.

5. Tỷ lệ đóng và mở cửa hàng

Một chuỗi mở nhanh nhưng đóng cũng nhanh có chất lượng tăng trưởng khác với chuỗi giữ được phần lớn điểm bán.

Bài viết mới cung cấp quy mô tại một số thời điểm, chưa có dữ liệu đóng cửa.

Đọc bảng doanh thu theo khung Tệp – Tâm – Tầm – Tiền

Tệp: thương hiệu đang bán cho ai?

Không thể so sánh trực tiếp một thương hiệu đại chúng giá thấp với thương hiệu định vị trung cấp hoặc premium mà bỏ qua tệp khách hàng.

Giá bán, tần suất mua, quy mô hóa đơn và hành vi sử dụng khác nhau sẽ tạo ra mô hình doanh thu khác nhau.

Tâm: thương hiệu tăng trưởng bằng giá trị hay bằng khuyến mại?

Doanh thu có thể tăng nhờ:

• Mở thêm cửa hàng.
• Giảm giá.
• Khuyến mại.
• Ra sản phẩm mới.
• Tăng giá bán.
• Tăng tần suất mua.
• Tăng giá trị đơn hàng.

Mỗi cơ chế tạo doanh thu có chất lượng khác nhau.

Tầm: thương hiệu đang ưu tiên mở rộng hay hiệu quả?

Một số thương hiệu chọn phủ rộng. Một số tập trung năng suất điểm bán. Một số đang tái định vị.

Không nên đánh giá mọi thương hiệu chỉ bằng một tiêu chuẩn là số cửa hàng.

Tiền: tăng trưởng có chuyển thành lợi nhuận không?

Đây là câu hỏi quan trọng nhất.

Doanh thu chỉ có ý nghĩa khi sau đó doanh nghiệp:

• Trang trải được chi phí.
• Duy trì dòng tiền.
• Hoàn vốn.
• Tái đầu tư.
• Tạo lợi nhuận bền vững.

Nếu doanh thu tăng nhưng lợi nhuận giảm hoặc tiếp tục âm, mô hình cần được xem xét lại.

Bài học cho các thương hiệu F&B Việt Nam

Không lấy doanh thu làm chỉ số duy nhất

Doanh thu giúp đo quy mô, nhưng không phản ánh toàn bộ sức khỏe tài chính.

Không dùng số cửa hàng thay cho hiệu quả

Mỗi điểm bán phải được đánh giá bằng doanh thu, lợi nhuận, thời gian hoàn vốn và khả năng tồn tại.

Tăng trưởng phải có chất lượng

Doanh thu tăng từ mở mới liên tục có thể che giấu việc cửa hàng cũ suy yếu.

Phải phân biệt lợi nhuận thương hiệu và lợi nhuận cửa hàng

Đặc biệt với mô hình nhượng quyền, công ty sở hữu thương hiệu có thể có lợi nhuận trong khi một số đối tác điểm bán gặp khó khăn.

Dữ liệu phải cùng kỳ và cùng chuẩn

Không nên ghép doanh thu năm 2023 với số cửa hàng năm 2024 rồi kết luận chắc chắn về năng suất điểm bán.

Giới hạn của bảng tổng hợp

Bảng số liệu có giá trị tham khảo nhưng tồn tại một số giới hạn:

• Không phải thương hiệu nào cũng có đầy đủ doanh thu và lợi nhuận.
• Số cửa hàng được cập nhật tại những thời điểm khác nhau.
• Một số số liệu là doanh thu thuần, một số chỉ ghi doanh thu.
• Chưa rõ doanh thu được ghi nhận ở cấp pháp nhân nào.
• Chưa tách doanh thu từ cửa hàng, nhượng quyền, nguyên liệu hoặc kênh khác.
• Không có dữ liệu doanh thu cùng cửa hàng.
• Không có chi phí đầu tư và thời gian hoàn vốn.
• Không có tỷ lệ đóng cửa.
• Không có thông tin đầy đủ về biên lợi nhuận cấp cửa hàng.

Do đó, bảng này phù hợp để nhận diện xu hướng và đặt câu hỏi phân tích, nhưng chưa đủ để xây dựng bảng xếp hạng tuyệt đối về thương hiệu mạnh nhất.

Kết luận

Bảng doanh số năm 2023 cho thấy thị trường đồ uống Việt Nam không tăng trưởng đồng đều.

Mixue nổi bật với tốc độ tăng doanh thu và lợi nhuận cao. Phúc Long dẫn đầu về doanh thu trong nhóm được thống kê. Phê La cho thấy một thương hiệu có quy mô cửa hàng nhỏ hơn vẫn có thể tạo mức lợi nhuận đáng chú ý. Trong khi đó, TocoToco, Bobapop, Ding Tea và Koi Thé cho thấy doanh thu giảm có thể tạo áp lực rất lớn lên lợi nhuận.

Vì vậy, khi nhìn một bảng doanh thu, đừng chỉ hỏi:

“Ai bán được nhiều nhất?”

Hãy hỏi thêm:

• Ai còn lại nhiều lợi nhuận nhất?
• Ai đang tăng trưởng thật?
• Ai đang mở rộng bằng cửa hàng mới?
• Ai có năng suất điểm bán tốt?
• Ai đang phải dùng doanh thu để che áp lực chi phí?

Trong F&B, doanh thu cho biết thương hiệu lớn đến đâu. Lợi nhuận và dòng tiền mới cho biết thương hiệu sống khỏe đến mức nào.